Hakkımızda  -  İletişim
Arama  

 
  BİLGİ BANKASI
 
Prematüre
Yenidoğan
Aylara Göre Gelişim
Anne Sütü ve Emzirme
Yaşa Göre Beslenme
Kalp Hastalıkları
Kan Hastalıkları
Bulaşıcı Hastalıklar ve Enfeksiyonlar
Sindirim Sistemi
Ürogenital Sistem Hastalıkları
Beyin Hastalıkları
Alerji ve Astım
Endokrin Sistem (Hormonlar)
Romatoloji
Parazitler
Çocuk Güvenliği
Çocuk Onkolojisi
  SÖZLÜK
  BRANŞ DOKTORLARI
Çocuk Cerrahisi
Kulak Burun Boğaz
Plastik Cerrahi
Ortopedi
Pedodonti ( Diş Hekimliği )
Beslenme ve Diyet
Evcil Hayvanlar
Dermatoloji
Göz Hastalıkları
GÖZ HASTALIKLARI
 

 
  TETKİK VE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ
ENDOSKOPİ NEDİR KİME YAPILIR?
BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ
EKOKARDİOGRAFİ NEDİR?
 
Kan Hastalıkları
  ANEMİ (KANSIZLIK) (DEMİR EKSİKLİĞİ)
 

            

Anemi, tıpta kansızlığın karşılığıdır. Kan dolaşımındaki alyuvarların sayısı veya alyuvarlardaki hemoglobin miktarı azalırsa anemi ortaya çıkar. Aneminin çocukta çok sayıda nedeni vardır ama en sık demir eksikliği anemisine rastlanır. Hemoglobin dokulara oksijen taşır ve kemik iliğinde üretilir.

Çocukların kanında demir değişik nedenlerle azalabilir. En sık neden yiyeceklerle yeterli demir alınmamasıdır. Ayrıca tek tip beslenen çocuklarda, 3 yaş altında aşırı süt ve meyve suyu tüketilmesi durumunda da demir eksikliği ortaya çıkar. Sadece anne sütü ile beslenen bebeklerin de annesinde anemi varsa bebekte de 4–6 ay içinde demir eksikliği anemisi ortaya çıkacaktır. 1 yaşın altındaki bebeklerin anne sütünden kesildikten sonra yeterli demir içeren gıda alamaması durumunda da anemi ortaya çıkar.

İnek sütü fazlalığı ile anemi nasıl olur? İnek sütünün hem demir içeriği az hem de olan demirin emilimi (biyolojik yararlanımı) yetersizdir. Ayrıca her inek sütü içilmesinde bağırsakların iç çeperinde mikroskobik kanamalar ortaya çıkar. Çok inek sütü içen çocuklarda bir süre sonra bu mikroskobik kanamaların uzun zaman sürmesinden dolayı, anemi ortaya gelişir. Bundan dolayı ekonomik koşulları yeterli olan ailelerin bebeklerine 1 yaşından önce inek sütü yerine demir takviyeli mamalar öneriyoruz. 1 yaşından sonra ise inek sütü günde en fazla 500 ml (yarım litre) verilmelidir.

Anemi belirtileri:

Başlangıçta demir eksikliği belirti vermez. Daha sonra hafif solukluk, el ve ayaklarda soğukluk, iştahsızlık, yorgunluk başlar. Demir eksikliğinde çocukların vücut direnci de düştüğü için sık enfeksiyon geçirmeye başlarlar. Her hastalıkta ise vücut demiri biraz daha düşer. İlginç bir şekilde demir eksikliğinde demir içeren kırmızı et gibi gıdalara karşı belirgin bir isteksizlik vardır.

Demir eksikliği ağırlaştıkça çarpıntı, sık nefes alma, karın ağrıları, ağız ve dilde yanma, huzursuzluk, uyku bozuklukları ve uzun dönemde ise beynin de yeterli oksijen alamaması nedeniyle okul başarısında azalma ile öğrenme bozuklukları görülür.

 Anemiyi önlemek nasıl mümkün olur?

Bebek ilk 6 ay sadece anne sütü almalı ama emziren annenin de kansız olması engellenmelidir (Annede anemi varsa anne sütünde yeteri kadar demir olamayacak ve bebek de hemen de kansız kalacaktır). Bebeğin 6 aylıktan sonra da demir katkılı mamalar ve demir içeriği zengin ek gıdalarla beslenmesi gerekir.

Çocuk büyüdükçe yaşına uygun olarak yeşil yapraklı sebzeler, bakliyat, kırmızı et, sakatat tüketilmesi sağlamalıdır.

Türk toplumunda anemiye neden olan en büyük 2 beslenme hatasından biri yemekle beyaz ekmek tüketilmesi, diğeri yemeklerden hemen sonra çay içilmesidir. Beyaz somun ekmeğinin hem demir değeri çok düşüktür, hem de içindeki lifler diğer gıdalardaki demirin emilimine engel olur. Bundan dolayı gerçek kepekli ekmek veya ham buğday ekmeği gibi tahıllı ekmekler tüketilmelidir.

Ayrıca C vitamini de demir emilimini arttırdığı için turunçgiller, domates, yeşil yapraklı sebzeler de sık tüketilmelidir (Yabancı filmleri izlerseniz kahvaltıda hep taze portakal suyu içtiklerini göreceksiniz).

 

Tanı:

Sağlam çocuk izleminde 6-9 aylıkken mutlaka kansızlık yönünden rutin tam kan sayımı yapılmalıdır. Ayrıca doktorunuz demir eksikliğinden şüphelenirse tam kan sayımı isteyecektir. Gerekli hallerde daha ayrıntılı araştırma amacıyla serum demir, demir bağlama kapasitesi ve ferritin de (depo demirini gösterir) istenebilir.

 

Tedavi:

Demir eksikliği anemisi tanısı konduğu taktirde demir içerikli damla, şurup veya tabletler ile tedavi yapılacaktır. Tahlil yaptırmadan kendi başınıza eczaneden demir şuruplarını kesinlikle almamalısınız. Çünkü gereksiz yere kullanıldığında demirin fazlası bazı vitaminler gibi idrar veya dışkı ile atılmaz, iç organlarda birikip hasar verebilir. Fazla demir barsak enfeksiyonlarına eğilimi arttırır. Ayrıca alınan demir ilaçları serum demir düzeyinin yüksek çıkmasına neden olarak tanıda hata yapılmasına yol açarlar.

 

Demir ilaçları kullanırken dikkat edilmesi gereken noktalar:

 

1-      Demir preparatları aç karna kullanılır, tok karna alınırsa midedeki gıdalar demir emilimini bozar. Yemeklerden 1 saat önce veya 2 saat sonra ve mutlak boş mideye verilmelidir.

2-      C vitamini demirin emilimini arttırdığı için mümkünse ilaçtan hemen sonra portakal, mandalina veya domates verilmelidir.

3- Demir şuruplarının tadı kötüdür ve karın ağrısı bulantı gibi yan etkileri vardır. Bu yan etkilere alışabilmesi için doz düşük tutulup yavaş yavaş arttırılmalıdır.

4- Demir şurupları dişlerin rengini griye boyar. Bu gri renklenme çoğu kez geçicidir ama nadiren kalıcı olabileceği için elinizde bir bebek diş fırçası hazır olsun, ilaçtan hemen sonra su içirip dişlerini macunsuz fırçalayın.

 
  Terimler Sözlüğü
  Kısa ürün bilgisi (küb) ve kullanma talimatının (kt) hazırlanmasında kullanılmak üzere...
  >>
  Kitaplar
  Bebek bakımı, çocuk ve ergen ruh sağlığı, ilk yardım yöntemleri hakkında önerdiğimiz kitaplar...
  >>
  Hipokrat Yemini
 

Hipokrat’in kim olduğunu, Hipokrat Yemini’ nin ne olduğunu biliyor musunuz?

  >>
  Linkler
  İnternet meraklılarının ilgisini çekebileceğini düşündüğümüz ve önerdiğimiz siteler.
  >>
  E-bülten Aboneliği
Adınız ve soyadınız
E-posta adresiniz