Hakkımızda  -  İletişim
Arama  

 
  BİLGİ BANKASI
 
Prematüre
Yenidoğan
Aylara Göre Gelişim
Anne Sütü ve Emzirme
Yaşa Göre Beslenme
Kalp Hastalıkları
Kan Hastalıkları
Bulaşıcı Hastalıklar ve Enfeksiyonlar
Sindirim Sistemi
Ürogenital Sistem Hastalıkları
Beyin Hastalıkları
Alerji ve Astım
Endokrin Sistem (Hormonlar)
Romatoloji
Parazitler
Çocuk Güvenliği
Çocuk Onkolojisi
  SÖZLÜK
  BRANŞ DOKTORLARI
Çocuk Cerrahisi
Kulak Burun Boğaz
Plastik Cerrahi
Ortopedi
Pedodonti ( Diş Hekimliği )
Beslenme ve Diyet
Evcil Hayvanlar
Dermatoloji
Göz Hastalıkları
GÖZ HASTALIKLARI
 

 
  TETKİK VE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ
ENDOSKOPİ NEDİR KİME YAPILIR?
BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ
EKOKARDİOGRAFİ NEDİR?
 
Sözlük
 
•  Antijen nedir?

Antijen: İngilizce kökenli bir kelimedir. Antibody generator kelimelerinden türetilmiştir. Bağışıklık hücreleri tarafından yabancı kabul edilen ve kendisine karşı antikor üretilen; immün yanıta neden olan moleküllerdir. Arı zehiri de bir antijendir; penisilin de alerjik reaksiyona neden olabildiğine göre antijendir; inek sütü proteinleri de antijen olarak alerjiye neden olabilir. Bunlar bünyemizin dışındaki antijenlerdir. Bir de bünyemizde bulunan antijenler var ki burada bağışıklık sisteminin “kendinden olan” ve “kendinden olmayanı” ayırt edebilme yeteneğinin bozulduğu otoimmün hastalıklardan bahsetmemiz gerekir. Örneğin vücutta olmaması düşünülemeyecek bir hücreyi ele alalım: Alyuvarlar. Eğer bağışıklık sistemi alyuvarları yabancı olarak algılarsa alyuvarda yıkıma ve sayısında hızla azalmaya neden olan otoimmün bir kan hastalığından söz edilebilir.


•  İmmünite (bağışıklık) nedir?

Enfeksiyonlar ve hastalıklarla baş edebilme gücü olarak daha anlaşılır hale getirilebilirse de aslında bağışıklık sisteminin, “kendinden olanla” “kendinden olmayan”ları ayırt edebilme yeteneğidir.


•  Antikor (immünglobülin) nedir?

Globülin kandaki bir protein olup bağışıklık hücreleri tarafından üretilir. Yabancı protein, virüs veya bakterileri etkisizleştirmeye yarar. Moleküllerin büyüklüklerine göre Ig’ler A, G, E, M ve D diye gruplara ayrılırlar.


•  Otoimmünite nedir?

Otoimmün hastalıklar, bağışıklık sisteminin vücuttaki bazı dokuların hücrelerini bakteri veya virüslerden ayırt edememekte ve kendi öz dokularını yabancı kabul edip onlara zarar vermektedir. Örneğin romatoid artritte eklem dokularına; Guilland-Barré sendromunda veya multipl sklerozda sinir hücrelerine; ITP’de trombositlere karşı reaksiyon gelişmektedir. Bunu tetikleyenin ise ne olduğu tam olarak bilinmemektedir.


•  İmmünite nedir?

Enfeksiyonlar ve hastalıklarla baş edebilme gücü olarak daha anlaşılır hale getirilebilirse de aslında bağışıklık sisteminin, “kendinden olanla” “kendinden olmayan”ları ayırt edebilme yeteneğidir.


•  IVIG ( Intravenöz immünglobülin) nedir?

İntravenöz İmmün Globülin kelimelerinin baş harflerinden oluşan bu kısaltmanın tam karşılığı: “Damar içi bağışıklık globülini”dir. Binden fazla gönüllü vericinin kanından elde edilen immünglobülin G sınıfı saf antikor içerir. Bazı enfeksiyon hastalıkları, bağışıklık yetmezlikleri ve otoimmün hastalıklarda kullanılır.


•  Otoantikor nedir?

Oto: Kendi ; antikor: antimadde; Yani , vücudun bağışıklık sistemi tarafından mikroplar ya da virüsler yerine vücudun kendi hücrelerine karşı geliştirilen antikorlardır. örneğin ITP'de trombositlere karşı otoantikor üretilmektedir.


•  Epidemi ve pandemi nedir?

Epidemiyolojide, salgın (Yunanca epi- üzerinde + demos halk) belli bir insan popülasyonunda,belli bir periyodda ,yeni vakalar gibi görülen ancak önceki tecrübelere göre beklenenden fazla etki gösteren hastalıktır. "Beklenen"in ne olduğuna bağlı olarak salgının tanımlanması subjektif olabilir.Bir salgın lokal (bir hastalık patlaması),daha genel (salgın hastalık) ve hatta dünya çapında (global salgın-pandemik) olabilir.

Sabit seviyede oluşan ve popülasyonda görece olarak yüksek derecede seyreden alışılagelmiş hastalıklar ise endemik olarak adalandırılır.Endemik hastalığa bir örnek sıtmadır.Afrikanın bazı bölgelerinde (örneğin, Liberya) halkın büyük çoğunluğunun hayatlarının bazı dönemlerinde sıtmaya yakalanmaları beklenir.


•  Endoskopi nedir?

Endoskopi (Endo: İç; -skopi: bakmak, görüntülemek) vücut boşluklarının küçük ışık kaynaklariıile aydınlatılarak gözle dogrudan incelenmesi işlemidir. Bu işlem hem tanı hem de tedavi için yapılabilmektedir. Endoskopi yapılan yere veya organa göre işlemin adı değişir. Örneğin mide ve oniki parmak bağırsağına giriliyorsa gastroduodenostomi denir. Makattan girilerek kalın bağırsaklar inceleniyorsa kolonoskopiden bahsedilir. Eklem içine giriliyorsa artroskopi, akciğerlere giriliyorsa bronkoskopi; uterus (rahim) görüntüleniyorsa histeroskopi adını alır.


•  ENFLAMASYON NEDİR?

Zarar  verici etkenler karşısında damar dokularının verdiği kompleks biyolojik bir yanıttır. Türkçesini çok seviyorum: YANGI... (Yangın değil) Basitleştirmek gerekirse, elimizi yanağımıza koyarak ders dinlediğimizde elimizi bastıdığımız yerdeki kızarıklık da bir inflamasyondur; menenjitte beyin zarındaki iltihap da bir inflamasyondur; bileğimiz burktuğumuzda eklemdeki şişlik ve kızarıklık da... En çok da astımda bronş duvarları ve iç yüzeyindeki yangı'nın mikrobik olmadığı, antibiyotik ve balgam sökücülerle değil "antienflamatuar" ilaçlarla (kortizon başta) iyileşeceği, anlaşılması güç gelmektedir. Enfeksiyon enflamasyonla eş anlamlı değildir. Enfeksiyonda etken vücuda dışarıdan girerken, enflamasyonda olay vücudun verdiği bir yanıttır. Yani her enfeksiyonda enflamasyon olur ama her enflamasyonda enfeksiyon olmayabilir. Enflamasyon bölgesinde hücreler arasına dokuya sıvı hücum eder; buna ödem denir Bilek burkulması örneği), ağrı olur, kızarıklık ve ısı artışı da olabilir; o bölgede işlev kaybı ortaya çıkar. (gene burkulan ayak veya geçici sinoviti hatırlayalım)


•  ANOMALİ (DOĞUMSAL ANOMALİ) NE DEMEKTİR? HER ANOMALİ KÖTÜ MÜDÜR?

Tıpta anomali doğumsal özür veya bozukluktur. (Wikipedia'ya göre kelime anlamı: sıra dışı, özgün, diğerlerinden farklı obje veya durumdur.) Genetik, ilaçlara veya enfeksiyonlara bağlı veya anatomik veya fiziksel bozukluklardır. Örneğin bir bebeğin sadece bir ayağında 6 parmak olması de enomalidir, kalbindeki delik de... Çok çeşitli anomamliler ve kompleks anomaliler tanımlanmıştır.Örnein Ebstein anomalisi: kalple ilgili birkaç bozukluğun bir arada olduğu bir anomali çeşidi. TAR: Kalp kapak hastalığı ile ön kolda bir kemik eksikliğidir.


•  Metastaz nedir?

Metastaz, kanser hücrelerinin sıçramasıdır. Kanser hücreleri yakın dokulara komşuluk yoluyla yayılırken uzak dokulara kan dolaşımı ve lenf damarları ile metastaz yapar; yani sıçrar.


•  Remisyon edir?

Kanser için kullanılan bu terim vücutta kanser hastalığı veya hücresine dair hiçbir delilin kalmaması ve bu durumun 5 yıl sürmesi için kullanılır.


•  BEL SUYU ALINMASI NEDİR?

Nedir?

Aslında bel suyu alınması biz doktorlar için çok sıradan bir işlem olup merkezi sinir sisteminin (MSS diyeceğiz) birçok hastalığının tanısı ve bazen tedavisinde gereklidir. Beyin boşlukları ve omurilik zarı etrafında bulunan steril bir sıvı vardır; buna Beyin omurilik sıvısı denir. (Al sana bir kısaltma daha; buna da BOS diyeceğiz) BOS beyin içinde örümceksi doku denen bir yerde devamlı üretilip omurilik boşluğuna kadar iner, yine toplardamarlar etrafındaki lenf damarları tarafından emilir; miktarı aynı kalsa da sürekli bir devr-i daim halindedir. BOS bir iğne ile belden omurlar arasından girilerek alınır ve tahliller yapılır.

 

Neden yapılır?

Tanı amaçlı: En çok da menenjit tanısı için veya Guilland-Barré sendromu tanısı için BOS alınması gerekir. Nadir bazı beyin ve MSS hastalıklarının tanısı amacıyla BOS alınır. Löseminin veya lenfomanın beyne sıçrayıp sıçramadığının anlaşılması için de BOS alınmalıdır. Lösemi ve lenfomada aynı zamanda alınan BOS miktarı kadar da kemoterapi ilaçları BOS boşluğuna verilir.

 

Nasıl ve nereden bel suyu alınır?

Mümkün olduğu kadar steril şartlar hazırlanıp hastanın bel suyu alınacak bölgesi ameliyat öncesi kullanılan antiseptiklerle temizlenir; hastanın EKG ve solunum monitörüne bağlanması sonrası sakinleştirici ilaç verilip L4-L5 (4-5. bel omurları arası) veya L5-S1 (5. bel omuru-1. kuyruk sokumu omuru) arasından sıvı alınır.

 

Zararları ve kalıcı hasar bırakma olasılığı nedir?

Resimlere bakarsanız, BOS alınan yerde omurilik ve sinir dokusu yok, dolayısıyla kalıcı zarar olması hele hele kısırlık olması tıbba, biyolojiye ve akla aykırıdır.

 

BOSta neye bakılır? Bunların normal değerleri nelerdir?

BOS görünüşte su gibi berrak bir sıvıdır. Ancak içinde bir miktar soydum, şeker (glikoz), protein ve klor vardır. Hücre sayısı çok az veya hiç yoktur. Ayrıca hiç bakteri bulunmamalıdır. Kültür ortamına ekilen BOS içinde hiçbir bakteri üremesi beklenmez.

 

Uzm Dr Erdem UZUNOĞLU

04,12,2009


  Terimler Sözlüğü
  Kısa ürün bilgisi (küb) ve kullanma talimatının (kt) hazırlanmasında kullanılmak üzere...
  >>
  Kitaplar
  Bebek bakımı, çocuk ve ergen ruh sağlığı, ilk yardım yöntemleri hakkında önerdiğimiz kitaplar...
  >>
  Hipokrat Yemini
 

Hipokrat’in kim olduğunu, Hipokrat Yemini’ nin ne olduğunu biliyor musunuz?

  >>
  Linkler
  İnternet meraklılarının ilgisini çekebileceğini düşündüğümüz ve önerdiğimiz siteler.
  >>
  E-bülten Aboneliği
Adınız ve soyadınız
E-posta adresiniz