Yanıklar

Yanıklar

Küçük çocuklarda yanıklar en fazla rastlanan ev kazalarının başında gelir. Özellikle sıcak su veya sıvılarla haşlanma tarzı yanıklar da en fazla rastlanan yanık şeklidir. Küçük çocuk ve bebekler, özellikle çok daha hareketli, meraklı ve dur durak bilmez oldukları ayrıca derileri de ince ve hassas olduğu için yanıklara herkesten daha duyarlıdırlar.

  • Haşlanmalar: Sıcak su veya çay, süt vs sıvılarla olan yanmalar
  • Alev veya sıcak nesnelerle temas: Ütü, soba vs.
  • Kimyasal yanıklar: Lavabo açıcı veya saat pili vs yutulması; beyazlatıcı kireç sökücü veya sönmemiş kireçle temas vs.
  • Elektrik yanıkları
  • Güneş yanıkları

Yanık dereceleri

Yanıklar ciddiyet derecelerine göre, hafiften ağıra doğru birinci, ikinci veya üçüncü derece olarak ayrılırlar. Yanık nedeni ne olursa olsun bu sınıflama yapılmalıdır.

Her yanık türünde ilk iş, yanık yerinin soğumasını sağlamak olmalıdır. Bu sayede deri ve deri altı dokuların tahribine engel olunabilir.

Birinci derece yanıklar

En hafif yanık şeklidir. Derinin en üst tabakasında kızarıklık, tahriş ve yanma hissi olur. Su toplanması olmaz. 1-2 günde derisi soyulup en fazla 1 haftada iyileşir.

İkinci derece yanıklar

Derinin en üst tabakasının altındaki dokuların da etkilendiği daha ciddi yanıklardır. Şiddetli ağrı ve yanma hissi ile hızla su toplandığı görülür. İyileşme süresi 3 haftaya kadar uzayabilir.

Üçüncü derece yanıklar

En ciddi yanıklar olup yanık, derinin en derin tabakalarına kadar ilerler. Yanık dokusu mumsu bir hal alır ve kahve renkli – kömürsü görünümdedir. Sinir uçları da yanmışsa yanık yerinde his olmadığı için ağrı da olmaz.

Ne zaman acile başvuralım?

  • Yanığın ikinci veya üçüncü derece olduğunu düşünüyorsanız
  • Birinci derece bile olsa yanık alanı genişse
  • Yanık nedeni elektrik, ateş veya kimyasal maddeler ise
  • Yanık yeri, baş ve yüzde, kol ve bacakların eklem yerlerinde, genital bölgedeyse

Birinci derece yanıkta ne yapalım?

  • Her tür yanıkta ilk iş olarak çocuk, yakıcı kaynaktan uzaklaştırılır.
  • Çocuğun yanık bölgedeki kıyafetleri çıkarılır.
  • Yanık yerine mümkünse serin su (soğuk değil!) tutulur. (Su yoksa içilebilecek başka sıvılar bile yanık yerine uygulanabilir!) Veya temiz soğuk kompres de yapılabilir.
  • Yanık yere asla buz tutulmaz, aksi taktirde alttaki deri dokularındaki hasar artar.
  • Yanık yere aloe veralı soğuk jeller sürülebilir.

İkinci derece yanıkta ne yapalım?

  • Birinci derece yanıkta yapılanlar yapılır,
  • Yanık bölgedeki giysi veya kumaşlar, deriye yapışmamışsa, uzaklaştırılır.
  • Derhal acile başvurulur.

İstisnalar

Elektrik yanıkları

Çocuğun elektrik kaynağı ile halen temasta olmadığından emin olun.

Kimyasal yanıklar

Yanık yeri uzun süre suyla yıkanır. Bunun için küvette duş tutmak dahil her tür yöntem uygulanabilir. Ancak yanık bölgedeki kumaş ve kıyafetler, çıkarılmamalıdır. Su tutulduktan sonra yapışmamışsa çıkarılabilir.

Bu yazıyı paylaş:

Uzm. Dr. Erdem Uzunoğlu, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

1992 senesinde temel tıp eğitimimi İstanbul Tıp Fakültesi’nde (Çapa) tamamladıktan sonra Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı’nı kazanarak 1997’de ihtisasımı tamamladım. 1997-1999 yılları arasında İstanbul Harp Akademileri’ndeki askerlik vazifemi tamamladığımdan beri Pediatri Uzmanı olarak çalışmaktayım. 2008 senesinden beridir de İstanbul Pediatri Merkezi‘nde hasta kabul ediyorum.

Yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir