Kurdeşen (Ürtiker)

Kurdeşen (Ürtiker)

Alerjik deri döküntülerine kurdeşen (ürtiker) diyoruz. Çocuk daha önceden duyarlı olduğu bir ilaç içer, bir bitki veya hayvanla temas eder veya gıda alırsa vücutta alerjiye neden olan histamin adlı bir madde salgılanır. Histaminin de deride şişme, kızarma, kaşıntıya neden olucu etkisi vardır. Ürtiker hastalık süresine göre ikiye ayrılır:

  1. Akut ürtiker: Genelde 1 – 7 gün sürer.
  2. Kronik ürtiker: 6 haftadan uzun sürer, nedenini bulmak da tedavisi de zordur.

Belirtiler

Genelde ani başlangıçlı kızarıklık, kabartılı ve kaşıntılı deri döküntüleri olur. Zaman içinde (saatler veya dakikalar) yeni döküntüler çıkar. Döküntülerin sınırları belirgin, üstleri dümdüzdür. Büyüklükleri 0,5 cm’ den başlayıp 1–15 cm’ e kadar artabilir. Birleşerek kümeler yapabilir. Kulak, dudak ve göz kapaklarında şişme yaparsa anjiyoödem adı verilen tablo ortaya çıkabilir.

Ürtiker olarak başlayan bir alerjik reaksiyon anafilâksi ile devam edebilir. Anafilâksi alerji nedeniyle ortaya çıkan şok tablosudur ve hayatı tehdit eder (Bkz anafilâksi).

Nedenleri

  1. Yiyecekler: Kuruyemişler, yumurta, çilek, domates, kabuklu deniz ürünleri, boyalı gıdalar.
  2. İlaçlar: Aspirin, antibiyotikler, ağrı kesiciler başta olmak üzere tüm ilaçlar.
  3. Sıcaklık değişiklikleri: Aşırı sıcak, soğuk ve güneş.
  4. Böcekler: Arı, kırmızı karınca, hamam böceği.
  5. Enfeksiyonlar: Özellikle viral enfeksiyonlar sırasında ürtiker sıktır.
  6. Egzersiz: Terleme ve aşırı egzersiz ile ürtiker ortaya çıkabilir.
  7. Psikolojik nedenler: Stresten de ürtiker oluşabilir.

Tedavi

Hastalık şiddetine göre antialerjikler (antihistaminikler), ağız yoluyla veya enjeksiyonla verilebilir. Yetersiz kalırsa kortizonlu ilaçlar gerekebilir. Dudak, dil ve gözde şişme olursa adrenalin iğnesi yapılmalıdır.

Dikkat!

Eğer neden saptanabiliyorsa her alerjik reaksiyonda olduğu gibi ürtikerde de neden olan etkenden koruma en etkili yöntemdir.

Bu yazıyı paylaş:

Uzm. Dr. Erdem Uzunoğlu, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

1992 senesinde temel tıp eğitimimi İstanbul Tıp Fakültesi’nde (Çapa) tamamladıktan sonra Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı’nı kazanarak 1997’de ihtisasımı tamamladım. 1997-1999 yılları arasında İstanbul Harp Akademileri’ndeki askerlik vazifemi tamamladığımdan beri Pediatri Uzmanı olarak çalışmaktayım. 2008 senesinden beridir de İstanbul Pediatri Merkezi‘nde hasta kabul ediyorum.

Yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir