Menenjit

Menenjit

Menenjit, beyin ve omurilik zarlarının iltihabıdır. Bu iltihaba mikroplar, virüsler veya çok nadiren de parazitler neden olabilir. Bakteriyel menenjitler daha ciddi ve ağır seyirli olabilir. Pnömokok ve HIB bakterileri de (Hemofilus influenza B) 3 ay –3 yaş arasında çocuklarda menenjit yapabilir. Tüberküloz basili ise her yaşta menenjit yapar ve çok ağır seyirlidir.

Peki nasıl olur da mikrop gidip beyin zarına oturur? Eğer o sırada çocuk anjin, sinüzit, orta kulak iltihabı gibi hastalıklar geçiriyorsa hem vücut direnci düşer hem de bu bölgelerde enfeksiyon yapan mikroplar kan ve/veya lenf yolu ile beyin zarlarına gelip yerleşebilirler.

Belirti ve Tanı

Hastalık belirtileri, ateş, baş ağrısı, kusma, göz kararması, ışığa karşı hassasiyet, denge kaybı, uykuya eğilim, bilinç kaybıdır. Bu belirtilerin bir veya daha fazlası görülebilir. Bebeklerde ise yüksek ateş, tiz sesli ağlama, huzursuzluk, emmeme, inleme, bıngıldakta şişlik olur. Viral menenjitler ise daha hafif seyirli olup 1-3 hafta arasında iyileşirler. Oysa bakteriyel menenjitler tedavi edilmezlerse ölüme bile neden olabilirler.

Kesin tanı sadece beyin omurilik sıvısı (BOS) halk arasındaki adıyla bel suyu alınarak konur. Tıptaki adı lomber ponksiyondur. Ponksiyon ile alınan sıvı, beyin ve omurilik zarları etrafında bulunan, normalde beyni çarpmalara karşı korumaya yarayan, steril bir sıvıdır. Bu işlem, bel omurları arasından ince bir iğne ile omurilik kesesi içindeki sıvının alınıp tahlil edilmesi esasına dayanır. Lomber ponksiyonun yapıldığı yerde omurilik yoktur, bunun için omuriliğe zarar verilmesi mümkün değildir. Bu işlemin halk arasında sakatlık, felç, kısırlık gibi yan etkileri olduğu söylenir. Bunların hiçbir bilimsel ve tıbbi zemini yoktur. Tecrübeli bir hekim tarafından yapılırsa 1-2 gün ağrı dışında yan etkisi yoktur.

Tedavi

Tıptaki gelişmeler sayesinde menenjit günümüzde tedavisi mümkün hastalıklar arasındadır. Yine de sağırlık, körlük, epilepsi, kol-bacak felçleri gibi kalıcı arazlar ve ölümle sonuçlanması da mümkündür. Bunun için erken tanı için tüm girişimler yapılmalı ve damardan antibiyotik tedavisine başlanmalıdır.

Korunma

Ulusal aşı programındaki pnömokok ve HIB aşıları ile bu iki bakteriye bağlı menenjitler ve bunların sakatlıklarından büyük oranda korunma sağlanmıştır. ACYW ve B tipi meningokok aşılarıyla da bu bakterilerin menenjitlerinden korunma sağlanabilir. Viral menenjitler için henüz aynı şeyi söyleyemiyoruz maalesef.

Bu yazıyı paylaş:

Uzm. Dr. Erdem Uzunoğlu, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Uzm. Dr. Erdem Uzunoğlu1992 senesinde temel tıp eğitimimi İstanbul Tıp Fakültesi’nde (Çapa) tamamladıktan sonra Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı’nı kazanarak 1997’de  ihtisasımı tamamladım. 1997-1999 yılları arasında İstanbul Harp Akademileri’ndeki askerlik vazifemi tamamladığımdan beri Pediatri Uzmanı olarak çalışmaktayım. 2008 senesinden beridir de İstanbul Pediatri Merkezi‘nde hasta kabul ediyorum.

Yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir