Gebelikte Deri Değişiklikleri

Gebelikte Deri Değişiklikleri

Gebelik sırasında görülen yoğun hormonal aktivite, vücudumuzda birçok fonksiyon ve yapı değişikliklerine neden olmaktadır. Gebelik süresince deri değişiklikleri ve çeşitli döküntüler oldukça sık görülmektedir. Hangi kadında gebelikte ne gibi bir cilt değişikliği ortaya çıkacağını tahmin etmek zordur. Bazı anne adayları gebelik döneminde herhangi bir cilt sorunu yaşamazken, bazılarında lekeler, cilt kuruluğu, karın çatlakları, kaşıntı, ciltte yağlanma gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Ancak bu deri değişikliklerinin çoğunluğu o denli rutin olarak gözlenmektedir ki, leke ve çatlaklar gibi belirtilerin anormal olarak değerlendirilmeleri mümkün olamamaktadır.

Gebelikte cilt değişikliklerinin sorumlusu gebeliğe bağlı her tür değişiklikte olduğu gibi gebelik döneminde artan hormonlardır. Bunların dışında gebelik, önceden var olan birtakım deri hastalıklarını olumlu veya olumsuz yönde etkileyebilmektedir.

Pigmentasyon (Renklenme) Artışı

Hemen hemen her gebede söz konusu olup esmerlerde sarışınlara oranla daha fazladır. Gebelikte görülen en belirgin pigmentasyon değişikliği gebelik maskesi (kloazma veya melazma) olarak bilinen durumdur. % 50-70 gebelikte görülür.

Yüzdeki renk değişiklikleri sıklıkla yanaklar, alın, üst dudak, burun ve çenede düzensiz sınırlı kahverengi lekeler şeklindedirler. Güneşten uzak durmak ve güneşe çıkıldığı zamanlarda en az 15 faktörlü bir güneşten koruyucu kremleri kullanmak lekelerin azaltılmasında oldukça etkilidir.

Çatlaklar (Stria)

Gebelikte kadınların % 90’ında karın cildinde, kalçalarda ve göğüslerde çatlaklar ortaya çıkar. Cildin aşırı gerilmesine bağlı olarak ortaya çıkan değişikliklerdir ve çoğu zaman çatlayan bölgelerde tabloya rahatsız edici bir kaşıntı da eşlik eder. Gebelik döneminde kırmızı görünümde olan çatlaklar bebeğin doğmasından sonra kısa zamanda sedefi bir renk alırlar ve kalıcıdırlar. Bazı anne adaylarında gebelik döneminde oldukça fazla kilo alınmasına karşın çatlak oluşmamakta, bazılarında ise gebeliğin erken dönemlerinden itibaren çatlaklar ortaya çıkmaktadır. Çatlakları tümüyle önlemek mümkün olmamakla beraber alınan bazı önlemlerle çatlakların kalıcı kozmetik sorunlar yaratması önlenebilir.

Saç Kaybı (Telogen Effluvium)

Gebelik sırasında saç gelişiminde bir artış söz konusudur. Bazı kadınlarda ise doğumdan sonraki 1-5 aylar içerisinde “telogen effluvium” denilen aşırı bir saç kaybı gözlenir. Genellikle bir yıl içerisinde ve kendiliğinden düzelir.

Spider Angiomlar

Damarsal değişiklikler, gebelerde yüksek östrojen düzeylerine bağlı olup, nitelik olarak karaciğer sirozundakiler ile aynıdırlar. Gebeliğin iki ve beşinci ayları arasında beliren “spider angiomlar” (örümcek tarzında damarlanmalar) beyaz kadınların % 70’inde görülürler ve doğum sonrası beş ay içerisinde kaybolurlar. Bu tür oluşumlar sıklıkla yüzde ve boyunda, bazen de karın cildinde ortaya çıkarlar. Merkezde bir damar ve bu damardan etrafa adeta bir örümceğin ayakları gibi ışınsal olarak yayılan kılcal damarlanmalar şeklindedirler. Ayrıca avuç içinde kızarıklıklar da görülebilir.

Sivilceler

Gebelikte özellikle 8. haftadan itibaren değişen hormonal ortam bazı anne adaylarında önceden var olan sivilcelerin artmasına ya da ilk defa gebelik döneminde sivilcelerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Nadir durumlarda ise var olan sivilcelerde azalma görülebilir. Sivilceler kozmetik sorun yarattığında mutlaka bir cilt doktoruna başvurmalıdırlar.

Gebelik döneminde artan hormonların etkisiyle tırnaklar yumuşayıp incelerek kolay kırılır hale gelebilirler. Tırnak cilası durumu daha da kötüleştirebilir.

Benler

Gebelikte ilk kez ortaya çıkan benler, ya da sayıca artan benler genelde kanser belirtisi değildir. Gebelikte damarsal benlerin ve et benlerinin sayılarında ve çaplarında artışlar gözlenir.

Gebelik Dermatozu

Yukarıda bahsedilen derideki değişiklikler gebelikte gözlenen ve olağan olarak nitelendirilen fizyolojik cilt değişiklikleridir. Ancak çok iyi tanımlanmış bir grup döküntülü ve kaşıntı ile seyreden bir grup hastalık normal değildir ve “gebelik dermatozu“ olarak sınıflandırılırlar. Bu tür deri değişiklikleri kendini başka belirtiler ve bulgularla gösterir ve mutlaka bir cilt doktorunun değerlendirmesini gerektirirler.

Bu hastalıklar gebelik sırasında herhangi bir zamanda gözlenen şiddetli kaşıntılı, kabarcıklı, kızarıklık ve yaralarla seyreden tablolardır. Karın cildinde ve çatlayan cilt bölgelerinde kaşıntı normal olmakla beraber bu tür bir hastalığı olan gebelerde dayanılmayacak düzeyde yaygın vücut kaşıntıları ortaya çıkabilir. Kaşıntıdan dolayı tüm vücutta yaygın kızarıklık, tırnak izleri ve yaralar mevcuttur. Doğumdan sonra kaşıntının şiddeti azalır. Çoğu durumda selim tabiatlı olan bu kaşıntılar, altta yatan muhtemel bir karaciğer-safra kanalları patolojisinin ortaya çıkarılması için doktora başvurulmasını gerektirir.

Bu yazıyı paylaş:

Doç. Dr. Zekayi Kutlubay, Dermatoloji Uzmanı

1970 yılında doğdu. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İngilizce Tıp Bölümü’nden mezun oldu. Uzmanlığını aynı üniversitenin Dermatoloji Anabilim Dalı’nda 1999 yılında aldı.

Şimdiye kadar yerli ve yabancı dergilerde yayımlanmış 40’tan fazla yayını bulunan Dr. Zekayi Kutlubay’ın uzmanlık alanı içinde yaptığı bazı özel çalışmalar arasında pediatrik dermatoloji, botoks ile kırışık ve terleme tedavileri, doku dolgu malzemeleri ile kırışık giderme, mezoterapi ile zayıflama ve selülit tedavileri, saç dökülmesi tedavisi, lipoliz, mezolift, somon DNA’sı ile cilt gençleştirme, kimyasal peeling uygulamaları, lazer, Otolog hücresel yenileme tedavisi, dermatoskopi, kriyoterapi ve zührevi hastalıklar bulunuyor.

Yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlginizi çekebilecek diğer yazılar

Bebekle Uçak Yolculuğu
Çocuklarda Beslenme Alışkanlığının Düzenlenmesi
Çocuk ve Boşanma
Koksaki ve El Ayak Ağız Hastalığı
Ir arriba