5 Aylık Bebek

Henoch-Schönlein Purpurası (HSP)

Guillan-Barré sendromundan sonra bir garip adlı hastalık daha. Bu yazıyı yazmam için de 2009 kışında yaşanan domuz gribi pandemisi vesile oldu. Çünkü domuz gribi aşısı sonrasında olası yan etkiler arasında adı geçmekte. Oysa her tür canlı virüs aşısı Henoch-Schönlein purpurasını (purpura: kabarık kırmızı döküntün tıptaki adı) tetikleyebilmektedir.

Her zamanki gibi hastalığın adı ve tanımı ile başlayalım isterseniz. Henok şönlayn diye telaffuz ediliyor. Yine iki batılı bilim adamının adları (iki Alman: Dr. Eduard Heinrich Henoch ve Johann Lukas Schönlein) ile anılan bir bulgu ve belirtilerin oluşturduğu grubun adı. Kılcal damarlar ve küçük boy atardamarların iltihabı aslında. Bu iltihapta mikrop yok, steril ama yine de iltihap belirtisi olan ağrı, kızarıklık, organda işlev bozukluğu bulunabiliyor. En çok deri, bağırsak, böbrek ve eklem kılcalları tutuluyor ve buna bağlı olarak bu bölgelere ait belirtiler ortaya çıkıyor. Kılcal damarlardan sızan alyuvarlara bağlı olarak belirtiler görülüyor.

Henoch-Schönlein Purpurası Belirtileri Nelerdir?

Deri belirtileri

Kalçalar ve bacakların arka yüzlerinde kırmızımsı mor renkte, dokununca kabarıklığı fark edilen ağrısız ve kaşıntısız döküntü.

Eklem

Orta boy eklemlerde (Diz, dirsek ve bilekler) şiş, kızarıklık, ağrı, ısı artışı (artrit). Basamama ve o eli-kolu kullanamama ile sonuçlanır.

Böbrek belirtileri

İdrar renginde hafif koyulaşma şeklinde seyreden hafif böbrek kanaması da olabilir, aniden ortaya çıkan böbrek yetmezliği de olabilir.

Bağırsak belirtileri

Hafif karın ağrısı, dışkıda siyah renk değişikliğinden çok ağır karın ağrısı ile seyreden bağırsaklarda kangrene kadar gidebilen vakadan vakaya değişen şiddetlerde tablo görülebilir. Sadece dışkıda gizli kan testi pozitifleşebildiği gibi apandisit ağrısını taklit eden şiddetli ağrı ve bağırsak kanamalar da görülebilir.

Henoch-Schönlein Purpurası Teşhisi

Henoch-Schönlein Purpurası teşhisini koymak adını telaffuz etmekten daha kolaydır. Tipik döküntü sayesinde tanı kolay konur. Nadiren döküntü yerlerinden biyopsi gerekebilir.

Nedenleri nelerdir?

Kesin nedenini hala bilen yok ama vakaların hemen tamamında hastalık belirtilerinin başlamasından önceki son 2-4 haftada ateşli bir ÜSYE geçirme hikâyesi veya çok daha az bir kısmında canlı virüs aşısı yapılış olduğu hikâyesi vardır.

Henoch-Schönlein Purpurası Tedavisi

Vakaların %95’i kendiliğinden gerilemekte ve başka ilaç ihtiyacı olmamaktadır. Ağrı kesici, mevcut bir ateşli hastalık varsa onun tedavisi gerekir. Ağır eklem veya bağırsak tutulumu olanlarda kortizon iğneleri veya tabletleri gerekebilir.

Seyir

Vakaların %95’i düzelir. Nadiren tekrarlama veya kronikleşme görülebilmektedir Tekrarlar, ilk hastalıktan daha hafif seyreder.

Bu yazıyı paylaş:

Uzm. Dr. Erdem Uzunoğlu, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Uzm. Dr. Erdem Uzunoğlu1992 senesinde temel tıp eğitimimi İstanbul Tıp Fakültesi’nde (Çapa) tamamladıktan sonra Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı’nı kazanarak 1997’de  ihtisasımı tamamladım. 1997-1999 yılları arasında İstanbul Harp Akademileri’ndeki askerlik vazifemi tamamladığımdan beri Pediatri Uzmanı olarak çalışmaktayım. 2008 senesinden beridir de İstanbul Pediatri Merkezi‘nde hasta kabul ediyorum.

Yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir